3 - ديگر اينكه سزاوار است كه اگر بتواند آنقدر به فقير بدهد كه بىنياز گردد ، كه در خبر آمده است كه وقتى به فقير چيزى مىدهى او را بىنياز كن ، و دست خود را بعد از دادن صدقه ببوس ، كه اين انفاق نخست در دست خداى تعالى قرار مىگيرد . امير مؤمنان عليه السّلام فرمود : « چون چيزى به سائل دهيد آن كه چيزى داده است دست خود را نزديك دهان برد و ببوسد ، كه خدا صدقات را مىگيرد » . و پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله فرمود : « صدقهء مؤمن به دست سائل نمىرسد تا به دست خدا برسد » ، آنگاه اين آيه را تلاوت كرد : « أَ لَمْ يَعْلَمُوا أنَّ الله هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِه وَيَأْخُذُ الصَّدَقاتِ » 9 : 104 ( توبه ، 105 ) « مگر ندانستند كه خداست كه توبهء بندگان خود را مىپذيرد و صدقات را مىگيرد » . و حضرت صادق عليه السّلام فرمود : « خداى تعالى مىفرمايد : هيچ چيز نيست مگر اينكه ديگرى را به گرفتن آن گمارده‌ام بجز صدقه كه به دست خود مىگيرم ، تا آنجا كه انسان خرمائى يا نصف خرمائى صدقه مىدهد آن را پرورش مىدهم همچنانكه مردى اسب و كره اسبى را پرورش مىدهد ، و در روز قيامت آن را مثل كوه احد و بزرگتر از آن بيابد » . ( 1 ) 4 - ديگر اينكه از فقير التماس دعا كند ، كه دعاى فقير در حقّ او مستجاب مىشود ، چنان كه روايت است كه حضرت على بن الحسين عليهما السّلام به خادم فرمود : « اندكى دست نگه دار تا دعا كند ، كه دعاى سائل فقير رد نمىشود » . و نيز روايت شده كه آن حضرت خادم را مىفرمود كه چون به سائل چيزى دهد از او بخواهد كه دعاى خير كند . و از يكى از آن دو امام عليهما السّلام روايت شده : « هر گاه فقيران را چيزى مىدهيد ، ياد دهيد كه دعا كنند كه دعاى ايشان دربارهء شما مستجاب مىشود ، اگر چه دربارهء خودشان مستجاب نشود » . امّا اينكه گفته‌اند كه بعضى از صاحبدلان ( عرفا ) از فقير توقّع دعا نمىكنند زيرا اين توقّع شبيه پاداش خواستن است ، و

--> ( 1 ) حديث را از روى « وافى » : ج 6 - 262 ، باب فضيلت صدقه ، تصحيح كرديم . .